Zweryfikowano: 11 października 2026
3 min czytania
Linie lotnicze nie mogą już samym powołaniem się na decyzję kontroli ruchu lotniczego odmówić odszkodowania za opóźnienie. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł tak 8 października 2026 r. w sprawie C-108/26 RX, która wyszła od pytań Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy. Ma to znaczenie dla pasażerów z polskich lotnisk, bo odmowy tłumaczone decyzjami ATC należą do najczęstszych.
Co się stało w sprawie z Polski
Chodzi o lot LOT z Izmiru do Warszawy z 25 lipca 2023 r., który przyleciał z opóźnieniem około 3 godzin i 7 minut. Poprzedni lot tego samego samolotu został opóźniony przez przydział slotu kontroli ruchu, związany z pogodą nad Węgrami i Rumunią, a potem usuwano usterkę techniczną. Pasażer skorzystał z pomocy firmy odszkodowawczej, która domagała się od przewoźnika 400 euro. Próg odszkodowania to 3 godziny opóźnienia przy przylocie, więc o wyniku sporu decydowało kilka minut i to, które z nich można zrzucić na okoliczności niezależne od linii.
Trybunał cofa styczniowe orzeczenie
W styczniu 2026 r. Sąd UE (sprawa T-134/25) uznał, że decyzja zarządzania ruchem lotniczym może być nadzwyczajną okolicznością, jeśli przewoźnik się do niej nie przyczynił. Pierwszy rzecznik generalny złożył wniosek o kontrolę tego orzeczenia 20 lutego, a Trybunał zdecydował o niej 12 marca. W wyroku z 8 października uznał, że taka decyzja sama w sobie nie jest nadzwyczajną okolicznością. Według Agence Europe to pierwszy przypadek uchylenia orzeczenia Sądu UE w tym trybie.
Co zmienia wyrok w praktyce
- Linia musi wykazać, jakie zdarzenie stało za decyzją ATC i że było ono rzeczywiście nadzwyczajne.
- Pogoda może takim zdarzeniem być, ale tylko wtedy, gdy jest na tyle poważna, że uniemożliwia bezpieczne wykonanie lotu zgodnie z planem. Ocenia to sąd krajowy.
- Czas opóźnienia spowodowany nadzwyczajną okolicznością odlicza się od całości, nawet jeśli sama ta okoliczność nie dała trzech godzin.
Ostatni punkt działa na korzyść przewoźników: rzecznik LOT-u wskazuje właśnie na obowiązek odliczenia. Wyrok nie rozstrzyga też, jak sądy potraktują opóźnienia wynikające z braków kadrowych kontrolerów czy przeciążenia przestrzeni powietrznej. Ostateczną decyzję w sprawie 400 euro podejmie sąd w Warszawie.
Co zrobić przy opóźnieniu z powodu ATC
Gdy linia odmawia odszkodowania, powołując się na „decyzję kontroli ruchu”, warto w reklamacji zażądać wskazania konkretnej przyczyny tej decyzji i dokumentów, które ją potwierdzają. Kwoty rekompensaty zależą od odległości: 250, 400 lub 600 euro. Sprawę kieruje się najpierw do przewoźnika, a po odmowie można zwrócić się do Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Pełne zasady i terminy opisuje przewodnik po prawach pasażera, a przypadek odwołanego rejsu – tekst o tym, co przysługuje po odwołaniu lotu.
Źródła: Trybunał Sprawiedliwości UE (komunikat nr 144/2026 z 8 października 2026 r., sprawa C-108/26 RX), postanowienie o kontroli z 12 marca 2026 r. (EUR-Lex), rozporządzenie (WE) nr 261/2004, Agence Europe i Pasazer.com (9 października 2026 r.).
